Friday, June 7, 2013

దయా సర్వభూతేషు (ఆత్మ గుణములు)



మనిషికి ఉండవలసిన ప్రాధమిక గుణం దయ.
గౌతమ ధర్మ సూత్రములలో మొట్ట మొదటగా చెప్పిన గుణం దయ.

దయా సర్వ భూతేషు క్షాంతి రనసూయా
శౌచ మనాయసో మంగళ మకార్పణ్య మస్పృహేతి

దయ అంటే 'పరదుఃఖ ప్రహణేచ్చ' అని శాస్త్రం చెపుతున్నది (पर दुख प्रहाणेच्च). అంటే పక్క వాడి దుఃఖము తొలగిపోవాలని మనసులో కోరుకొనడం.



ఆత్మగుణములు

ఆత్మగుణములు

దయ : సర్వభూతములందు దయ తప్పనిసరి. శత్రువునయిననూ విపత్తునందు రక్షించడము.
అనసూయ : గుణవంతుల గుణాదులు బయటకు వెల్లడించడము. అనగా అసూయ లేకుండుట అని అర్ధము.
అకార్పణ్యం : సత్పాత్రునకు లోభము చూపక తన శక్తి కొలది భక్తితో దానము ఇచ్చుట.
అస్పృహ : ఇతరుల వస్తువులను అపేక్షించకపోవడము.
అనాయాసం : క్షుద్రకర్మలు, శరీర పిడలు కలుగు నటువంటివి ఆచరించ కుండా ఉండటము.
మాంగల్యం: మంగళ ప్రదమగు పనులు అనగా ప్రశస్తమగు నటువంటివి.
శౌచం : స్వధర్మమును ఆచరించుట అని అర్ధము.
క్షాంతి : ఇతరులు ఎవరైననూ తనకు బాధ, దుఃఖము కలిగించిననూ కోపము తెచ్చుకొనక ఓర్పుతో ఉండటము.

ఈ ఎనిమిది ఆత్మగుణసంస్కారముల వలన చిత్తశుద్ది కలుగును.